donderdag 23 juli 2009

Komkommertijd???

Waar komt dit merkwaardige woord vandaan?

Hoewel je iedere zomer duidelijk aan de kranten kunt zien dat het komkommertijd is, is komkommertijd een woord dat de kranten zelfs nauwelijks gebruiken. Als je alleen zou afgaan op de frequentie in kranten, zou je zelfs denken dat komkommertijd bijna in onbruik is geraakt, want in de afgelopen tien jaar komt het in de vijf landelijke dagbladen slechts twee maal voor. Dat is werkelijk een levensgroot verschil met internet, waar je via Google ruim tweehonderdduizend hits krijgt als je komkommertijd opzoekt. Waarschijnlijk zijn de media zo terughoudend in het gebruik van dit woord omdat het iets over hun eigen functioneren zegt. We beschrijven hiermee immers de tijd dat er voor de media weinig te melden valt, de tijd van extra dunne kranten en slappe journaals op radio en tv die relatief veel aandacht besteden aan nieuws dat het normaal niet zou halen.

Sinds wanneer kennen we het woord komkommertijd en waar komt het vandaan? Dit is wat we hierover weten. Wij leenden het uit het Engels, waar cucumber-time in 1700 voor het eerst is opgetekend, in een Bargoens woordenboekje, met als betekenis ‘Taylers Holiday, when they have leave to Play, and Cucumbers are in Season’. Komkommers rijpen in de zomer, de adel verliet dan de stad, waardoor er voor de kleermakers niet veel te verdienen viel. Volgens enkele Engelse slangwoordenboeken schijnt cucumber-time aanvankelijk vooral te zijn gebruikt door Duitse kleermakers in Londen, maar of die het woord uit Duitsland hebben meegebracht is twijfelachtig. De Duitsers spreken wel van Sauregurkenzeit (’augurkentijd’), maar pas sinds het begin van de negentiende eeuw.

In het Nederlandse taalgebied is komkommertijd pas relatief laat opgetekend. In 1871 schreef het Nieuws van den Dag ‘Wanneer begint de Komkommertijd? […] Ik heb maar niet te weten kunnen komen op welken datum dit vijfde jaargetijde in den almanak opgeteekend staat.’ En Multatuli had het in 1877 over ‘het hartje van den komkommertyd.’

Aan het begin van de twintigste eeuw schijnen kranten in de komkommertijd vooral graag te hebben geschreven over zeeslangen. Althans, in 1914 schreef de woordenboekmaker M.J. Koenen bij het woord zeeslang, dat in de voorgaande druk nog zeer zakelijk was behandeld: ‘Zeeslang, ook monsterslang, die, naar men wil, in den oceaan verblijf houdt en nu en dan gezien wordt, vooral in den komkommertijd.’ Twee jaar later schreef de volkskundige Jos Schrijnen: ‘Fabelachtige sprookjesdieren zijn de meerkat, de beruchte zeeslang - óok bekend uit onzen komkommertijd en eveneens de zeeslang der lucht.’

In het West-Vlaams werd de komkommertijd ruim honderd jaar geleden ook wel plattebonentijd genoemd, maar dat woord is inmiddels wel echt in onbruik geraakt.Hebben onze West Vlamingen er soms een ander woord voor gevonden?

In ieder geval is het bij ons hier bij Idee Kids alles behalve komkommertijd. We zijn met het zorgen dat alle kinderen geweldige kamp weken hebben en ook de monitoren met veel plezier hun dagen door brengen.

Trouwens weten jullie dat er nog plekjes zijn om de kampen te volgen? Misschien kun je jou schoolvriendje of vriendinnetje bellen en vragen of ze met jou meegaan naar de kampen. Dan zien jullie elkaar tenminste nog eens.

Enne monitoren voor de laatste weken van de vakantie zijn we nog volop op ZOEK naar JOU!! Dus bel ons even op de monifoon 04 97 41 82 31 en hopelijk hebben we in je woonplaats nog een gezellige kamp week.

Tot ziens,

Saskia

Geen opmerkingen: